Παθήσεις Παραθυρεοειδών Αδένων

  • Αρχική
  • Παθήσεις Παραθυρεοειδών Αδένων

ΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΕΙΣ ΑΔΕΝΕΣ

Παραθυρεοειδείς αδένες

Οι παραθυρεοειδείς αδένες είναι 4 ενδοκρινείς αδένες οι οποίοι ανατομικά βρίσκονται στο πίσω μέρος του λαιμού, πίσω από τον θυρεοειδή αδένα, στο πάνω και κάτω τμήμα του κάθε λοβού. Ο ρόλος τους είναι η ρύθμιση της ισορροπίας του ασβεστίου στο αίμα και αυτό γίνεται μέσω της παραγωγής μιας ορμόνης που λέγεται παραθορμόνη (PTH). Ενώ βρίσκονται σε απόλυτη γειτνίαση με τον θυρεοειδή αδένα εντούτοις η λειτουργία τους είναι εντελώς διαφορετική. Η ισορροπία του ασβεστίου στον οργανισμό έχει τεράστια σημασία καθώς συμβάλλει στη λειτουργία του νευρικού, μυϊκού και σκελετικού συστήματος του οργανισμού. Είναι γνωστό ότι τα εγκεφαλικά κύτταρα επικοινωνούν μεταξύ τους χάρη στο ασβέστιο, η σύσπαση και η κίνηση των μυών γίνεται χάρη σε αυτό αλλά και η ισχύς και αντοχή των οστών του σκελετού μας εξαρτάται από το ασβέστιο.

Οι παθήσεις των παραθυρεοειδών είναι:

  • Υπερπαραθυρεοειδισμός, ο οποίος μπορεί να είναι πρωτοπαθής, δευτεροπαθής ή τριτοπαθής.
  • Υποπαραθυρεοειδισμός,τα αίτια του οποίου μπορεί να είναι γενετικά ή επίκτητα (ακτινοβολία στον τράχηλο, αφαίρεση των παραθυρεοειδών σε χειρουργικές επεμβάσεις για θυρεοειδεκτομή, αυτοάνοση νόσος)
  • Όγκοι παραθυρεοειδών αδένων
  • Ψευδοπαραθυρεοειδισμός
  • Ψευδουποπαραθυρεοειδισμός

 

ΥΠΕΡΠΑΡΑΘΥΡΕΟΕΙΔΙΣΜΟΣ

Η συχνότερη βέβαια πάθηση είναι ο υπερπαραθυρεοειδισμός κατά τον οποίο υπερπαράγεται ανεξέλεγκτα παραθορμόνη με συνέπεια την επικίνδυνη αύξηση του ασβεστίου στο αίμα. Συνήθως (90%) ο ένας αδένας έχει ένα όγκο (αδένωμα), ενώ στο υπόλοιπο 10% μπορεί να πάσχουν δύο ή τρεις αδένες (υπερπλασία).

Τα συμπτώματα είναι: διαρκής κόπωση, αδυναμία, καταβολή, πονοκέφαλοι, διαταραχή μνήμης, τριχόπτωση, διαταραχή συγκέντρωσης, κατάθλιψη. Οι ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιάσουν αρρυθμία, υπέρταση, νεφρολιθίαση και οστεοπόρωση η οποία οδηγεί σε κατάγματα. Μερικοί ασθενείς δεν νοιώθουν εμφανή συμπτώματα και ίσως μερικές φορές αυτά διαλάθουν του οικογενειακού ιατρού. Έτσι οι ασθενείς μαθαίνουν και ζουν με αυτά, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται πολύ αρνητικά η ποιότητα τόσο της ζωής τους όσο και του περιβάλλοντός τους.
Η διάγνωση βασίζεται στον ενδελεχή κλινικό έλεγχο αλλά και σε αιματολογικές εξετάσεις (Ca, PTH), στο υπερηχογράφημα και στο σπινθηρογράφημα με sestamibi.
Η χειρουργική θεραπεία έγκειται στην αφαίρεση του ενός αδένα, όταν το πρόβλημα εντοπίζεται σε αυτόν και αφού διεγχειρητικά εξετασθούν οι υπόλοιποι και βρεθούν ότι είναι φυσιολογικοί ή στην αφαίρεση περισσότερων αναλόγως του προβλήματος του ασθενή.
Η χειρουργική των παραθυρεοειδών νόσο και του θυρεοειδούς αδένα απαιτούν λεπτούς χειρισμούς και γι’ αυτό λέμε ότι χρειάζονται απαιτητική χειρουργική. Ο χειρουργός πρέπει να έχει εξοικείωση με τον τράχηλο, δεν χρειάζονται μεγάλες τομές που δυστυχώς γίνονται σε ορισμένους ασθενείς. Αντιθέτως χρειάζεται μεγάλη εμπειρία και η τομή να είναι πολύ μικρή. Η κύρια δυσκολία είναι να εντοπιστεί ο αδένας κι αυτό απαιτεί την ικανότητα, εμπειρία αλλά και την εξειδίκευση του χειρουργού.
Ο ασθενής δεν χρειάζεται να νοσηλευτεί ούτε 24 ώρες, μιλάει αμέσως, κινητοποιείται και σιτίζεται μετά τις πρώτες ώρες από το χειρουργείο.

 

Παθολογία παραθυρεοειδών αδένων

 

Ποιες είναι οι ενδείξεις για χειρουργική επέμβαση στους παραθυρεοειδείς;

Χειρουργική επέμβαση (παραθυρεοειδεκτομή) γενικά ενδείκνυται εάν υπάρχει υπερδραστηριότητα των παραθυρεοειδών αδένων, αυτό είτε οφείλεται σε καλοήθη όγκο του ενός ή περισσοτέρων αδένων ( αδένωμα παραθυρεοειδούς), υπερδραστηριότητα και ανάπτυξη όλων των αδένων (διάχυτη υπερπλασία), ή σπάνια ένας κακοήθης όγκος ενός από τους αδένες (καρκίνος παραθυρεοειδούς). Η υπερδραστηριότητα των παραθυρεοειδών μπορεί να σχετίζεται με την απώλεια ασβεστίου από τα οστά (οστεοπόρωση), γενικευμένη κόπωση και λήθαργο, πέτρες στα νεφρά, έλκη στομάχου, άλγος και πόνος στις αρθρώσεις, και δυσκοιλιότητα.

Καρκίνος παραθυρεοειδών αδένων

Ο παραθυρεοειδής καρκίνος είναι εξαιρετικά σπάνιος (σχεδόν 1 στα 2 εκατομμύρια). Οι περιπτώσεις καρκίνου του παραθυρεοειδούς αδένα, αποτελούν λιγότερο από το 1% του συνολικού αριθμού των ασθενών με πρωτοπαθή υπερπαραθυρεοειδισμό. Οι ασθενείς είναι συνήθως άνω των 30 ετών και εμφανίζεται εξίσου σε άνδρες και γυναίκες. Οι ασθενείς με καρκίνο παραθυρεοειδούς έχουν τυπικά πολύ υψηλό επίπεδο ασβεστίου (μεγαλύτερο από 14 mg / dL) και πολύ υψηλό επίπεδο παραθορμόνης (PTH) (περισσότερο από πέντε φορές από το ανώτερο φυσιολογικό όριο, συνήθως μεγαλύτερο από 300 pg / mL ή περισσότερο) . Περίπου οι μισοί ασθενείς με καρκίνο παραθυρεοειδούς θα παρουσιάσουν σκληρή μάζα στο λαιμό. Ο παθολόγος μπορεί να μην είναι σε θέση να πει εάν πρόκειται για καρκίνο. Ο παραθυρεοειδής καρκίνος είναι μια κλινική διάγνωση που σημαίνει ότι κάνετε τη διάγνωση του καρκίνου του παραθυρεοειδούς από τα συμπτώματα του ασθενούς, και τα ευρήματα στο χειρουργείο. Η καλύτερη πιθανότητα θεραπείας του παραθυρεοειδούς καρκίνου είναι η έγκαιρη σύλληψη της νόσου και η άμεση αφαίρεσή της. Μέχρι τη διάγνωσή του, ο παραθυρεοειδής καρκίνος μπορεί να έχει αναπτυχθεί στα γύρω όργανα, όπως ο θυρεοειδής. Η καλύτερη θεραπεία για τον καρκίνο παραθυρεοειδή είναι η αφαίρεση του καρκίνου του παραθυρεοειδούς μαζί με τον λοβό του θυρεοειδούς της ίδιας πλευράς. Εάν ο καρκίνος υποτροπιάσει, μπορεί να χρειαστεί επανεπέμβαση για την απομάκρυνση της υποτροπής.  Ο καρκίνος του παραθυρεοειδούς δεν ανταποκρίνεται καλά στην χημειοθεραπεία και στην ακτινοβολία. Ευτυχώς, ο καρκίνος του παραθυρεοειδούς αναπτύσσεται συχνά αργά και οι ασθενείς μπορούν να επαναχειρουργηθούν για την υποτροπή της νόσου. Φυσικά, κάθε επέμβαση αυξάνει τον κίνδυνο για εμφάνιση επιπλοκών, αλλά και την πιθανότητα νέας επανεπέμβασης. Για ασθενείς που δεν είναι επιλέξιμοι για κάποια επέμβαση, άλλες θεραπείες όπως εκείνες με φάρμακα που μειώνουν τα επίπεδα ασβεστίου μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση των συμπτωμάτων και στην παράταση της ζωής.

Πώς γίνεται η χειρουργική επέμβαση στους παραθυρεοειδείς;

Η παραθυρεοειδεκτομή συνήθως πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία, αν και αυτό μπορεί να γίνει με τοπική αναισθησία, σε ειδικές περιπτώσεις, εφόσον απαιτείται. Η τομή γίνεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού, 2 έως 3 cm πάνω από την κλείδα. Οι υποκείμενοι μύες διανοίγονται για να εκτεθεί ο θυρεοειδής. Ο χειρουργός παρασκευάζει και κινητοποιεί τον θυρεοειδή και εν συνεχεία εντοπίζει και αναγνωρίζει τους παραθυρεοειδείς και αφαιρεί τον ένα ή περισσότερους ανάλογα με την κάθε περίπτωση. Μεγάλη μέριμνα λαμβάνεται να μην τραυματίσει τα νεύρα που ελέγχουν τη φωνή (λαρυγγικά νεύρα). Οι μύες στη συνέχεια συρράπτονται και ακολουθεί η συρραφή του δέρματος.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι επιπλοκές της χειρουργικής επέμβασης;

Οι περισσότερες χειρουργικές επεμβάσεις σήμερα είναι ασφαλείς, ωστόσο οποιαδήποτε πράξη έχει κινδύνους όπως αντιδράσεις στην αναισθησία, λοιμώξεις του αναπνευστικού, μόλυνση τραύματος. Επιπλέον, υπάρχουν ειδικοί κίνδυνοι που συνδέονται με τη χειρουργική των παραθυρεοειδών:

  • Μετεγχειρητική αιμορραγία μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στο λαιμό και δυσκολία στην αναπνοή λόγω της πίεσης στην τραχεία. Απαιτείται επέμβαση για την αφαίρεση των θρόμβων αίματος.
  • Τραυματισμός των λαρυγγικών νεύρων μπορεί να προκαλέσει βραχνάδα της φωνής. Αυτό είναι συνήθως προσωρινό, αλλά μπορεί να είναι μόνιμο σε έως 1 έως 2% των περιπτώσεων. Μπορεί να βελτιωθεί με λογοθεραπεία ή με χειρουργική επέμβαση για τις φωνητικές χορδές. Αν είστε ένας τραγουδιστής ή δημόσιος ομιλητής, οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση στο θυρεοειδή/παραθυρεοειδείς μπορεί να προκαλέσει λεπτές μακροπρόθεσμες αλλαγές στη φωνή σας.
  • Τραυματισμός των άλλων παραθυρεοειδών μπορεί να προκαλέσει πτώση του επίπεδου ασβεστίου στο αίμα. Αντιμετωπίζεται με δισκία ασβεστίου και βιταμίνης D και συνήθως επανέρχεται σε λίγες εβδομάδες.
  • Ένα χηλοειδές, ή υπερανάπτυξη ουλώδους ιστού, μπορεί να σχηματιστεί σε οποιαδήποτε χειρουργική ουλή.
  • Ακόμη και στα χέρια των πλέων ειδικών, έως και 5% των παραθυρεοειδών όγκων δεν μπορούν να βρεθούν στην διάρκεια της επέμβαση και το ασβέστιο θα παραμείνει υψηλό (επίμονος υπερπαραθυρεοειδισμός). Μερικές φορές μετά από επιτυχή χειρουργική επέμβαση, ένας από τους άλλους εναπομείναντες παραθυρεοειδείς μπορεί να γίνει υπερδραστήριος και να προκαλέσει αύξηση του ασβεστίου (υποτροπιάζων υπερπαραθυρεοειδισμός).
  • Είναι γνωστό και κατανοητό ότι σε έμπειρα χέρια ελαχιστοποιείται η εμφάνιση επιπλοκών.